Audyt użyteczności e-Commerce: Z czym to się je?

Audyt użyteczności, zwany po prostu audytem UX lub określany często mianem analizy eksperckiej to kompleksowa ocena serwisu internetowego pod kątem wygody użytkowania oraz spełnienia wymagań użytkowników. Celem audytu jest sprawdzenie czy dany serwis spełnia rzeczywiste potrzeby grupy docelowej w najlepszy możliwy sposób, oraz jakie elementy serwisu mogą zostać poprawione. 

Co to jest audyt użyteczności?

Audyt określany jest mianem analizy eksperckiej, gdyż wykonywany jest przez eksperta użyteczności (Audyt UX dla początkujących). Specjalista wykorzystując swoją wiedzę i doświadczenie odnajduje i opisuje problemy danego serwisu lub też w sposób ogólny ocenia jego użyteczność. W tym celu może skorzystać z jednej z podanych niżej metod:

Analiza heurystyczna

Ten rodzaj analizy polega na analizie interfejsu pod względem heurystyk, czyli zasad i wskazówek, z wykorzystaniem których możliwa jest ocena serwisu. Zwykle stosuje się 10 heurystyk użyteczności opracowanych przez Nielsena i Molicha, ale można posłużyć się również 8 złotymi zasadami Schneidermana lub 30 zasadami użyteczności Connella. Heurystyki nie są narzędziem idealnym, największą ich wadą jest ich wysoki poziom ogólności, przeprowadzenie skutecznej analizy wymaga więc od badacza dużej dozy doświadczenia oraz zrozumienia specyfiki działania danego serwisu. Przykładow do 10 heyrustyk stworzonych przez Nielsena i Molicha należą: czytelność stanu systemu, adekwatność systemu do świata rzeczywistego, kontrola i wolność wyboru użytkownika, spójność i standaryzacja, zapobieganie powstawaniu błędów, rozpoznanie a nie przypominanie, elastyczność i efektywność użycia, estetyka i oszczędność, wsparcie użytkowników w rozpoznawaniu i diagnozowanu i naprawianiu problemu, pomoc i dokumentacja.

Wędrówka poznawcza

Z ang. cognitve walkthrough – jest to metoda opierająca się na testowaniu serwisu z punktu widzenia użytkownika. Audytor wciela się w rolę odbiorcy i testuje system, realizując typowe zadania użytkownika/ W pierwszej kolejności tworzy się możliwe scenariusze działań odbiorców, a następnie realizuje kolejne czynności, sprawdzając tym samym wszystkie możliwe procesy na stronie.

Lista kontrolna

Jest to szczegółowa lista wytycznych, jakie serwis powinien spełniać. Kolejno sprawdza się każdy z wymienionych warunków. Zestaw zasad może być opracowany samodzielnie przez agencję lub bazować na ogólnie dostępnych źródłach. W przeciwieństwie do wspomnianych wcześniej heurystyk z reguły są one bardziej sprecyzowane. Może to być zarówno wadą jak i zaletą, gdyż z jednej strony taką analizę jest w stanie przeprowadzić niemal każdy, z drugiej jednak strony nie każda zasada znajduje odzwierciedlenie w każdej sytuacji. Na przykład zasada mówiąca, iż logo powinno linkować do strony głównej, nie mówi co jednak w sytuacji gdy użytkownik znajduje się już na stronie głównej.

Audyt użyteczności

Przykładowe narzędzia wykorzystywane do analizy UX

  • Analizy eksperckie

  • Modelowanie zachowań

  • Mapa doświadczeń użytkownika

  • Szkicowanie koncepcyjne

  • Projektowanie makiet

  • Interaktywne prototypy

  • Analityka internetowa

  • Warsztaty koncepcyjne

  • Ankiety i wywiady IDI

  • Zogniskowane wywiady grupowe

  • Testy użyteczności typu „guerilla”

  • Testy użyteczności – Zdalne i laboratorium

  • Analiza dobrych praktyk rynkowych

  • Badania kontekstowe

Co obejmuje typowy audyt użyteczności?

Poprawnie przeprowadzone badanie użyteczności serwisu powinno dotykać szeregu różnych aspektów jego działania, wśród nich można wyróżnić:

  1. Pierwsze wrażenie i tożsamość serwisu – sposób postrzegania serwisu przez użytkowników oraz grupę docelową
  2.  Czy strona główna spełnia swoją rolę – czy linki oraz elementy strony głównej są zrozumiałe dla użytkowników, czy spełniają swoją rolę
  3. Hierarchia i organizacja serwisu – czy jest zrozumiała dla potencjalnych odwiedzających, czy nie gubią się na podstronach
  4. Wygoda nawigacji – czy użytkownicy mogą poruszać się po serwisie w sposób intuicyjny
  5. Wyszukiwanie produktów – formularz, wyniki wyszukiwania, poprawność wyników.
  6. Strony kategorii – czy są czytelne i zawierają wystarczającą ilość informacji, czy podstawowe informacje o produktach na karcie kategorii są wystarczające dla użytkowników, czy powinna istnieć możliwość zakupu produktów z tego poziomy
  7. Strony produktowe – czy w dostateczny sposób informują, czy przycisk call to action jest czytelnie umieszczony
  8. Działanie koszyka oraz przechowalni
  9. Procedura zamówienia – zawartość formularzy, łatwość rejestracji i logowania, czy poszczególne kroki są intuicyjne dla użytkownika, czy elementy jak wybór płatności, dostawy nie sprawiają problemów
  10. Reagowanie sklepu na sytuacje nietypowe – czy komunikaty błędów wyświetlają się w sposób poprawny

Jak opisywane są błędy w raporcie z audytu użyteczności?

Warto zauważyć, iż nie istnieją żadne określone normy co do sposobu pisania raportów użyteczności. Każdy ekspert ma swój indywidualny sposób opisu błędów. Aby jednak zrozumienie raportu nie sprawiało trudności musi on zawierać pewne stałe elementy takie jak: opis błędu z rekomendowanym rozwiązaniem; screen prezentujący występowanie błędu w serwisie; przytoczenie heurystyki na podstawie której zostało zdiagnozowane występowanie błędu; oraz określenie priorytetu błędu – niski (błąd o niewielkiej wadze, mogący jednak w płynąć na postrzeganie serwisu w sposób negatywny, nie ma wielkiego wpływu na realizację założonego celu przez użytkownika), średni (mogą wpłynąć na znaczące obniżenie użyteczności serwisu, utrudniają użytkownikowi realizację celów, jednocześnie obniżając efektywność witryny), wysoki (błąd wymagający natychmiastowej interwencji w zasadzie uniemożliwiający użytkownikom osiągnięcie celów, błędy takie powodują negatywne emocje i często prowadzą do porzucenia witryny).

Audyt użyteczności – czy warto?

Permanentny rozwój platform e-commerce jest w dzisiejszych czasach standardem. Inwestycja w użyteczność może przynieść znaczny wzrost efektywności witryny. Może on wystąpić w postaci wyższej konwersji, niższego współczynnika porzuceń a co za tym idzie większych zysków e-biznesu. Podstawą dobrze przygotowanego audytu jest jednak wykorzystanie odpowiednich narzędzi analitycznych. Jeżeli badanie ma być przeprowadzone szybko, warto przeprowadzić je na próbie realnych użytkowników serwisu. Takie badanie lepiej wskaże elementy wymagające poprawy, jednak będzie również znacznie droższe, niż badanie z wykorzystaniem narzędzi analitycznych. Niemniej raz na jakiś czas zawsze warto przeprowadzić tego typu badanie, gdyż niejednokrotnie osiągnięte w ten sposób efekty są zaskakujące.

Napisz do nas

Masz pytanie?

Napisz do nas

Pole jest błędnie wypełnione. Sprawdź wpisaną treść i spróbuj ponownie.
Pole jest błędnie wypełnione. Sprawdź wpisaną treść i spróbuj ponownie.
Pole jest błędnie wypełnione. Sprawdź wpisaną treść i spróbuj ponownie.
Pole jest błędnie wypełnione. Sprawdź wpisaną treść i spróbuj ponownie.
Wyrażenie zgody jest niezbędne.

PDF, DOC, DOCX, JPG lub PNG (max 5MB)

Przynajmniej jedno pole jest błędnie wypełnione. Sprawdź wpisaną treść i spróbuj ponownie.
Andrzej Szylar

Andrzej Szylar

Chief Executive Officer

Dariusz Kobza

Dariusz Kobza

PR & Marketing Manager

Magdalena Paczynska

Magdalena Paczyńska

HR Business Partner